Bersiap herdenking 2020 bij het Indisch monument in den Haag

 Herinnering 2015-02-17

POLITICI WETEN HET NIET OF WILLEN HET NIET WETEN,  INDO'S EN MOLUKKERS KUNNEN HET NIET VERGETEN.

HET VERBORGEN LEED WOEKERT DOOR......  EN HET INTERESSEERT NIEMAND EEN BAL.
Zelfs Politici met hun roots in de Oost geven er niets om.

Er zijn veel Indische gezinnen na de tweede wereldoorlog vertrokken naar de een of andere bestemming in de wereld.
De meesten zijn in Nederland aangekomen, een deel is naar Nieuw Guinea vertrokken, Australië, Amerika en sommigen zelfs naar Zuid-Afrika.

De repatriëring heeft vele gezinnen uit hun natuurlijke omgeving gehaald, ik bedoel met natuurlijke omgeving, het geboorteland.
Vele gewoontes die men van jongs af aan had leren kennen moesten in de nieuwe vreemde landen, het eerst veranderd worden.

Je moest je aanpassen, assimileren, en dat ging tegen de vastgeroeste levensgewoontes in van vooral de oudere Indische en Nederlandse mensen uit de tropen.
Aanpassen moest je, anders kon je niet overleven, want jouw oude “ik”, moest ineens een nieuwe “ik” worden met gevolg dat het vooral bij de oudere indo’s van de eerste en tweede generatie nogal wat invloeden had.
Als je jong bent, ben je iets flexibeler, hoewel het toch frustraties binnen in jezelf oproept als je op een ongecontroleerd moment jezelf was en je door je Hollandse omgeving op harde wijze werd gecorrigeerd.

Men vond je dan eigenaardig en lieten dat dan ook blijken, ja soms met een afwijzende houding. Dus je lette er in het vervolg wel op, om niet al te zeer als vreemdeling gekenmerkt te worden.
Je voelde je toch Nederlands? Je sprak de taal en kende het land en zijn cultuur op het duimpje.
Piece of cake dat aanpassen.

Maar je had een raar accent, rook vaak naar knoflook en andere kruiden, en sommige Nederlandse uitdrukkingen kende je niet
Maar is dat wel zo raar? Hebben zij zich niet totaal moeten geven om “echt” aangepast te raken?
Hadden zij daarbij niet iets wat tegenstribbelde in hun binnenste, dat protesteerde iedere keer als het gevoel naar boven komt, dat je jezelf aan het verloochenen was?

De oudere generatie had geen tijd om te treuren over het verlies van familie, vrienden, land, beroep en belevenissen uit de oorlog. Velen moesten zich gelijk weer op het heden van toen storten omdat de situatie zo verschillend was dan die 5 of 10 jaar eerder voor de oorlog.
Men kon de trauma’s opgelopen in de kampen, interneringsgebieden, vernederingen en angsten niet verwerken omdat de tijd het hun niet gunde.

Van het ene ogenblik op het andere werd men geconfronteerd met de wrede naweeën van een onafhankelijkheidsoorlog. Nog maar niet te spreken over de Jappentijd en de ontberingen in diverse interneringskampen. De angsten, het belaagd zijn en het vluchten of schuilen tijdens de Bersiap. Ook in die tijd was moord en marteling een groot kwaad. Nergens was men veilig.
Er zijn heden ten dage nog vele ouderen die de terugslag moeten verwerken. Waar eerst trauma’s konden worden beheerst door erover te zwijgen en ze niet te tonen aan de buitenwereld, deels uit onmacht en bang voor de eigen emoties die men dan moest tonen en daardoor zichtbaar werden, en deels omdat je er met niemand over kon praten, was de kracht eruit en kost het meer moeite.

Je had geleerd om niet te zeuren, je was opgevoed met een harde discipline die openlijke emoties niet toestaat, ook uit persoonlijk veiligheidsgevoel.
Daarnaast moest je leven met het gegeven dat je moest zwijgen, omdat de mensen die de oorlog in Nederland hadden meegemaakt het ook zwaar hebben gehad.

De enkeling die zijn of haar verhaal uit Indie wilde doen werd al gauw het zwijgen opgelegd met als argument dat de Duitsers heel erg waren geweest en dat de mensen in Indie nog geluk hadden omdat het fruit en zo gewoon aan de bomen groeiden.
De beleving van de trauma’s uiten zich door ongecontroleerde uitbarstingen die vaak op de kinderen werden afgereageerd. Het gevolg was mishandelingen, verslechterde verbintenis-gevoelens, ook vaak waren de ouders emotioneel zo ver gesloten dat je niet kunt spreken van warmte en genegenheid. Dat konden veel ouderen niet meer opbrengen.
Het is helaas zo dat er vele ouderen deze trauma’s in hun graf hebben meegenomen en dat deze hun levensvreugde zeer hebben beperkt.

Was het maar zo dat ze hulp hadden gezocht. Hadden zij maar de hulp gehad die men heden ten dage kan bieden in diverse opvangcentra, gespecialiseerd in trauma-verwerking.
Nu zijn er speciale instellingen waar men behandeld kan worden. Ik noem hierbij de stichting 45 in Oegstgeest en de Sinai-centra in Amersfoort en Amstelveen. (waar ook mijn echtgenote bijna 3 jaar is behandeld)

Maar als je denkt dat vele lotgenoten die weg zoeken dan heb je het mis. De Indische man of vrouw is te bang en te gesloten om hulp te vragen, men ervaart hulp als zwakte en als je naar een psycholoog gaat ben je getikt.
Het is de verkeerde opvatting, helaas, want hulp kan de levensvreugde bevorderen. Je angsten en de daarbij gepaard gaande isolatie van emoties die eruit willen breken laten gaan, zodat je meer toegankelijk bent voor je omgeving.
Eindelijk vrij van innerlijke belevenissen van vroeger. Eindelijk rouwen om iets wat je is overkomen. Ja, eindelijk het verdriet laten gaan zoals het zich binnen in je opgesloten aanvoelt.
Ik merk dat vele Indische mensen om mij heen, voornamelijk de wat ouderen, zich gedragen alsof de wereld om hen heen nog steeds vijandig is.

De vaak gecamoufleerde gesloten instelling naar anderen toe, terwijl men met een schijnvertoning van openheid de wereld, de ware belevingen onthoudt.
Als getraumatiseerde kun je niet anders dan jezelf anders voordoen dan wie je bent.
De wereld is vijandig en je bent altijd alert, jouw echte genegenheid en andere gevoelens zijn vaak geblokkeerd. Het liefste verblijf je dan in je huis en als men buitenshuis onaardig tegen je doet, zie je dat als een bevestiging van wat je jezelf inbeeldt.

Dit alles heeft zijn tol geëist, kinderen die hun vader als rationeel en emotieloos ervaren, problemen met uitingen van emotionele blijdschap, emotionele bindingsangst, en weinig vertrouwen naar anderen toe.
In je leven heerst het regime van de voorzichtigheid en oplettendheid, de nachtmerries, de blokkade van zichtbare spontaniteit die anderen van je verwachten, en waardoor je vaak tegen onbegrip aan loopt dat heel vaak resulteert in een ongewilde verwijdering.
Ook het beroerde beleid van de Nederlandse overheden geeft aan dit soort gevoelens een voedingsbodem. Het niet erkennen van de meer dan slechte opvang in Nederland van de Indische landgenoten, is een doorn in het oog.

Alles zijn zij kwijtgeraakt. Land, geld en goederen. Zelfs bij sommigen ging hun persoonlijkheid verloren maar vooral de waardigheid.
Zij moesten het allemaal zelf rooien. Zij moesten zichzelf opnieuw uitvinden.
En dat hebben ze gedaan die moeders en vaders en de jonge mannen en vrouwen van toen. Er was geen tijd voor praten en denken, nee, zo snel mogelijk moest het Nederlandse leven worden opgepakt, en daarbij geen gezeur, want de Nederlanders hadden het al zo moeilijk gehad. Dus niet klagen, maar slikken en schikken.
Velen van hen waren in dienst van de overheid in Nederlands Indië, en hebben nog steeds salarissen, over de oorlogsjaren, tegoed.

De Nederlandse overheid heeft zich daarvan altijd gedistantieerd met de boodschap dat zij in dienst waren van de Nederlands-Indische overheid en dus niet van Nederland.
Soms als je daar aan denkt dan zakt mijn broek af.
Joodse Nederlanders en leden van de zigeuner-gemeenschap hebben destijds een ruimhartige vergoeding gekregen voor het feit dat al hun goederen verloren zijn gegaan en voor het leed dat hen is aangedaan.

De Indische Nederlanders die land, have en goed hebben moeten achterlaten in Indië en het leed van de Japanse bezetting en de onafhankelijkheidsstrijd van de Indonesiërs achter zich hadden en daardoor praktisch opgezadeld werden met schulden aan de Nederlandse Overheid.
Niets, niets en nog eens niets……alles moest terugbetaald worden en velen hebben in die eerste jaren na aankomst in Nederland armoede gehad.

Posities, diploma´s en getuigschriften alsmede de soms jarenlange werkervaringen werden niet erkend zodat men zeer vaak ver beneden hun niveau baantjes moesten worden gedaan.
Als ik dit zo opschrijf bekruipt mij nog steeds een misselijk gevoel en komt er weer boosheid naar boven. 

      [12:58, 7/6/2026] Ferry Schwab: Beste Rob,  

Beste Rob,

SELAMAT JALAN VEILIG IN JEZUS' ARMEN 

 

Gecondoleerd en veel sterkte Anne Stahlie Awang, Moeder Reley, Broers Erlo, Jerry en Jurgen  en kids en leden The Rocking Players  met het heengaan van Stanley van der Hoeven RIP 

Veel ste vroeg !

Wat een intens verlies voor de Indische muziekwereld, een zeer geliefd en getalenteerd muzikant en fotograaf.

Als fotograaf portretteerde hij vele BN'ers .

Vader Jim Vader van de Hoeven  is zeer trots op zijn zonen die zijn voetsporen volgden in het bijzonder  Stan met  vele overeenkomsten in de muziek en als fotograaf.

 

Selamat Jalan

 

Selamat Jalan

 

ICM Video Kanaal :

 

Stan optreden  Dordrechthttps://icmonline.ning.com/videos/street-rollers-pm-dodrecht-2017

Stan optreden pasar malam Rijswijk  https://icmonline.ning.com/videos/pmr-rocking-players

De geschiedenis van de Indo muziek.

Geplaatst door Jan de Keten op juli- 30, 2018 om 3:30pm

Jim van der Hoeven indomuzikant van het eerste uur, laat ons 'onze geschiedenis" en de muziek via zijn zonen na!

  Jerry, Erlo, Jurgen moeder Reley

Foto ICM werd gemaakt in voorjaar 2007 in Albir - Costa Blanca vlakbij Calpe -bij de warung Juntos van Danny en Marcia.

Jim behoort tot de grondleggers van het eerste uur als het om de IndoMuziek gaat in de jaren vijftig. Eerst speelde Jim bij o.a. de Rollers en toen bij de The Hot Jumpers met hun veel geroemde hit, dat 14 weken op de top 1 stond bij Radio Veronica.  Jim was niet alleen muzikant, maar zette zijn artistieke tekentalenten in stripverhalen om. Met deze stripverhalen legde hij "onze geschiedenis" vast in twee delen voor alle Indo's leesbaar van hoog tot laag.  "Gouden herinneringen bij de koffie toebroek en de zware sjek" heeft Jim ons allen nagelaten in twee delen en de prachtige muziek via zijn zonen!

Zijn zonen spelen  tegenwoordig in  de formaties The Street Rollers & The Rockin Players op alle pasars o.a. in de Rai waar zo'n 100.000 bezoekers op afkomen, Burger Zoo  (40.000 bezoekers), Dordrecht (40.000) en de overige niet genoemde pasars, toch totaal voor zo'n 800.000. 

Naast familie Van de Hoeven, familie Eeckhout met HotNews, familie de Wolff met The Blue Diamonds, Familie Tielman  (The Tielman Brothers)  uitgeroepen in 2007 tot grondleggers van de Nederlandse pop Muziek, de familie koster,  fam. de Nijs (Jackt Jersey, scoorde vele hits) . familie Somers met The Sommerset,  en vele andere hier niet genoemd.

Zij hebben de Indo muziek  gevormd uit de Rock Roll, Country, Evergreen, Classics en Hawaain  uit Amerika  in hun muziek en naar Nederland gebracht dit net als de Indische keuken.  

Zie volledige fotoreportage op www.icm-online.nl

---------- Forwarded message ---------
Van: MC BZK <Postbus.MCBZK@minbzk.nl>
Date: ma 1 jun 2026, 10:11
Subject: Doorzendbericht
To: fifiekoks@gmail.com <fifiekoks@gmail.com>

Geachte,  

U heeft op 26 mei 2026 een bericht gestuurd naar het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, waarvoor dank. Op 29 mei 2026 heb ik dit ontvangen. 

Uw bericht gaat over eerherstel en nakoming claim op basis van het Rapport Traktaat van Wassenaar (aangeboden dd 15 maart 2022).

Niet het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties houdt zich met dit onderwerp bezig, maar het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Daarom heb ik uw bericht naar deze organisatie doorgestuurd.

Als u contact wilt opnemen over de beantwoording en de termijn waarbinnen dat gebeurt, dan kan dat op de volgende manieren: 

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport  

Parnassusplein 5

2511 VX Den Haag

070-3407911

Hoogachtend,  

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Team Maatschappelijke Correspondentie

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________

. Josephine Koks-Bordes

Willem Alexanderhof 10

5141 DK Waalwijk

0627224887

0416345005

f.koks@versatel.nl

fifiekoks@gmail.com

---------- Forwarded message ---------
Van: Fifie Koks <fifiekoks@gmail.com>
Date: za 23 mei 2026, 17:26
Subject: Alle brieven gericht aan; zijne hare majesteit koningin Maxima, Prinses Amalia, begeleidend schrijven aan de directeur van het kabinet, ter informatie een schrijven/kopie aan koning Willem Alexander. Daarnaast alle bijlagen mbt correspondentie van ACTW66 comite olv dHR. fERRY schwab + comiteleden-ICM onlin, Mijn VERHAAL incl. foto's van verloren landgoeden e.d.
To: Fifie Koks <fifiekoks@gmail.com>, peter koks <peterkoks54@gmail.com>

WAALWIJK, 24 MEI 2026

Aan Hare Majesteit de Koningin

Noordeinde 68

Postbus 30412

2500 GK DEN HAAG

Majesteit, 

Met diep respect richt ondergetekende, mevrouw Josephine Koks-Bordes, wonende te Waalwijk, zich tot U met het verzoek aandacht te schenken aan de volgende kernvraag.

“Uw kijk op de verhouding tussen kind en moeder, en moeder en kind, bij ernstige verwaarlozing.”

1. Kern van mijn brief

Ik schrijf U als ondertekenaar van de petitie over het Traktaat van Wassenaar 1966. Vanuit ACTW-66 heeft de heer Ferry Schwab zich jarenlang ingezet om hiervoor aandacht te vragen bij het kabinet.

De petitie is op 15 maart 2022 aangeboden, samen met documentatie en een persoonlijk verhaal dat ik als bijlage opnieuw toevoeg.

Bij die aanbieding is het rapport, voorzien van 15.000 handtekeningen, in ontvangst genomen en toegelicht.

Kort daarna bood premier Rutte excuses aan naar aanleiding van het rapport over geweld tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog.

Daarbij werd ook uitgesproken dat excuses gelden voor iedereen in ons land die door dit geweld is geraakt. Toch is voor velen binnen de Nederlands-Indische gemeenschap de erkenning nog altijd niet volledig.

Ondanks deze stappen is er op de inhoud van onze oproep nauwelijks een betekenisvolle reactie gekomen.

Dat wekt de indruk dat deze oproep, samen met vele andere, terzijde is geschoven. Juist daarom blijft mijn vraag onverminderd actueel.

2. De centrale vraag

Hoe lang kan een verzoek om erkenning en rechtvaardigheid genegeerd blijven?

3. Persoonlijke en familiegeschiedenis

Achter deze vraag schuilen geen cijfers, maar levens. Mijn ouders zijn inmiddels overleden, evenals mijn oudste broer. Mijn broers en zussen dragen nog dagelijks de gevolgen van het verleden met zich mee. Ook ik behoor tot een generatie die te lang heeft gezwegen.

Ons is geleerd te zwijgen. Onze ouders, getekend door de Japanse interneringskampen, droegen hun pijn in stilte. Wij, hun kinderen, werden de stille dragers van wat nooit werd uitgesproken.

Maar zwijgen heeft geen recht gebracht en geen erkenning opgeleverd.

Mijn vader verliet Nederlands-Indië als een waardig man, maar kwam berooid aan in Nederland. Alles moest worden achtergelaten. In het zogenoemde veilige thuisland werden wij opgevangen in contractpensions, vaak achter hekken, niet als gelijken maar als buitenstaanders.

En toch waren wij Nederlanders. Mijn vader was Nederlander, geboren op Curaçao uit Nederlandse ouders. Zelfs de overtocht moest echter worden terugbetaald. Dankbaarheid werd verwacht, terwijl het verlies nooit werkelijk werd erkend.

4. Waarom ik mij tot U richt

Ik richt mij tot U omdat ik hoop op morele aandacht, menselijk begrip en ruimte voor erkenning. Mijn benadering is niet partijpolitiek, maar menselijk en gewetensvol.

De aanleiding voor deze brief is mijn overtuiging dat oprechte aandacht en erkenning verschil kunnen maken, juist wanneer onrecht lang heeft voortgeduurd.

5. De vergelijking die ik wil voorleggen

Wanneer in Nederland een kind ernstig wordt verwaarloosd, wordt terecht gekeken naar ingrijpen, herstel, verantwoordelijkheid en aantoonbare verandering. Mijn vraag is wat er moet gebeuren wanneer een hele gemeenschap zich al generaties lang niet gehoord, niet gezien en niet rechtgedaan voelt.

Eerdere publieke erkenningen door de Koning en het kabinet hebben laten zien hoe krachtig erkenning kan zijn, zelfs na vele jaren. Juist daarom raakt het des te meer dat de Nederlands-Indische gemeenschap die volledigheid nog steeds mist.

6. Mijn verzoek

Daarom vraag ik U met eerbied om deze noodkreet te willen horen: niet alleen namens mijzelf, maar ook namens mijn broers, zussen en de 15.000 ondertekenaars die om rechtvaardigheid vragen in relatie tot het Traktaat van Wassenaar 1966.

In mijn persoonlijke verhaal, opgenomen als bijlage, licht ik de vergelijking en de achterliggende pijn verder toe.

Ik stuur deze brief tevens ter informatie aan de Koning, de Prinses van Oranje en de zittende ministers, in de hoop dat deze kwestie niet langer wordt uitgesteld maar de aandacht krijgt die zij verdient.

7. Eerdere correspondentie en inhoudelijke grondslag

Sinds 2015 zijn meerdere brieven verstuurd aan betrokken bewindspersonen, waaronder de toenmalige ministers Zijlstra en Koenders. Deze correspondentie en de officiële aanbieding van het rapport zijn als bijlage toegevoegd.

De kern van mijn inhoudelijke punt is als volgt:

• De Indonesische regering heeft aan Nederland een bedrag van 689 miljoen gulden betaald.
• Volgens de evaluatie van het rapport van Buitenlandse Zaken blijkt de kwalificatie ‘lumpsum’ niet juist te zijn.
• Deze kwestie raakt Nederlandse staatsburgers die tijdens de repatriëring tussen 1947 en 1962 noodgedwongen huis, have en goed in Indonesië moesten achterlaten.

Na de aanbieding van het rapport zijn aanvullende brieven en e-mails gestuurd aan leden van kabinet en Tweede Kamer.

Bij verzending per aangetekende post en per e-mail worden de betrokken geadresseerden steeds expliciet vermeld.

8. Mede-geadresseerden

1. Zijne Majesteit de Koning en Hare Koninklijke Hoogheid de Prinses van Oranje.
2. De minister-president.
3. De minister van Buitenlandse Zaken.
4. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Daarnaast wordt deze brief onder de aandacht gebracht van de overige leden van de huidige Tweede Kamer.

Hoe lang mag een stille roep om erkenning ongehoord blijven, voordat er werkelijk wordt geluisterd?

Ik hoop van harte dat deze brief mag bijdragen aan aandacht, erkenning en rechtvaardigheid.

Met oprechte hoogachting en met waardering voor uw betrokkenheid,

Heb ik de eer te tekenen met de meeste hoogachting,

Mw. Josephine Diana KOKS-BORDES

Willem Alexanderhof 10

5141DK WAALWIJK

Mobiel: 0627224887

Thuis: 0416345005

Bijlagen:

1. ondertekening petitie + PERSOONLIJK verhaal/
   documentatie van verlies
2. correspondentie met ministers ZIJLSTRA en KOENDERS

f.koks@versatel.nl

fifiekoks@gmail.com

 Aan 
Hare Koninklijke Hoogheid 

De Prinses van Oranje 

Prinses Catharina-Amalia 

Paleis Noordeinde 68 
Postbus 30412 
2500 GK Den Haag 

WAALWIJK, 24 MEI 2026 

Koninklijke Hoogheid,  

Met de meeste eerbied wend ik mij tot Uwe Koninklijke Hoogheid met een persoonlijk en oprecht verzoek. 

Ik schrijf U als Josephine Koks-Bordes, mede namens velen uit de Nederlands-Indische gemeenschap voor wie erkenning, ondanks het verstrijken van de jaren, nog altijd onvolledig voelt. 

Juist omdat U als jonge troonopvolger verbonden bent met de toekomst van ons Koninkrijk, hoop ik dat mijn woorden bij U een moment van aandacht mogen vinden voor mensen bij wie het verleden nog altijd doorwerkt in het dagelijks leven. 

Betreft: verzoek om aandacht en morele erkenning 

In 2022 is namens 15.000 ondertekenaars een rapport aangeboden over het Traktaat van Wassenaar 1966. Toch leeft bij veel betrokkenen uit de Nederlands-Indische gemeenschap het pijnlijke gevoel dat het geleden onrecht en het blijvende verlies nog steeds niet ten volle zijn gezien. 

Voor mijn familie en voor velen van mijn generatie gaat dit niet slechts over geschiedenis, maar over ouders die zwegen uit pijn, kinderen die verder moesten leven met wat nooit werkelijk werd uitgesproken, en families die de gevolgen van oorlog, verlies en ontworteling nog altijd met zich meedragen. 

Daarom vraag ik U met eerbied deze brief te willen ontvangen als een menselijke oproep om aandacht en morele erkenning. Voor velen van ons zou het reeds van grote betekenis zijn wanneer deze pijn niet langer onopgemerkt blijft.  

Van deze brief zend ik U tevens een exemplaar van de brieven die ik richtte tot Hare Majesteit de Koningin en aan Zijne Majesteit de Koning, opdat mijn verzoek in alle openheid en met gepaste eerbied onder hun aandacht wordt gebracht. 

Mijn bedoeling is niet om op enig oordeel vooruit te lopen, maar om mijn verzoek op waardige en zorgvuldige wijze onder uw aandacht te brengen. 

Het is in die geest dat ik ook U in deze kwestie met respect wil betrekken. 

Vanzelfsprekend laat ik het geheel aan Uw eigen oordeel over of, en in welke vorm, U aan dit verzoek aandacht zou willen schenken. 

Ter toelichting voeg ik mijn persoonlijke verhaal en eerdere correspondentie bij. 

Ik vertrouw erop dat U mijn verzoek met de nodige discretie zult willen ontvangen en verblijf met de meeste hoogachting en oprechte eerbied, 

Mw. Josephine Diana KOKS-BORDES 

Willem Alexanderhof 10 

5141DK WAALWIJK 

Mobiel: 0627224887 

Thuis: 0416345005 

Bijlagen: 

1.   ondertekende petitie en persoonlijk verhaal 

2.   eerdere correspondentie 

f.koks@versatel.nl 

fifiekoks@gmail.com 

Aan de Directeur van het Kabinet van de Koning

De heer drs. F.J.J. Princen MPA

Postbus 30412

2500 GK Den Haag

Betreft: Aanbieding van een verzoek ter informatie aan Zijne Majesteit de Koning, inzake een erekwestie, welk verzoek is gericht aan

Hare Majesteit de Koningin

Paleis Noordeinde 68

2500 GK Den Haag,

24 mei 2026, Waalwijk

Hoogedelgestrenge heer,

Middels dit schrijven wend ik mij tot U met het verzoek om bijgaande brief en bijbehorende bescheiden ter kennisname voor te leggen aan Zijne Majesteit de Koning.

De bijgesloten brief betreft een erekwestie die naar mijn diepste overtuiging de persoonlijke aandacht van onze Koning behoeft, gezien zijn rol als hoeder van de eenheid en de waardigheid binnen ons Koninkrijk. Ik onderwerp me dan ook nederig ter wille van de Heer, op bijbelse maatstaven, de rol van Zijne Majesteit als aangestelde Koning, als hoogste gezag: 1 petrus 2 vers 13 te erkennen.

Het betreft een aangelegenheid waarbij veelvuldig een beroep is gedaan op erkenning van het gevraagde waarbij het ingediende Rapport Traktaat van Wassenaar 1966, centraal staat.

Ik ben mij terdege bewust van de constitutionele kaders, doch ik vertrouw erop dat U de ernst van de situatie zult erkennen en dit verzoek welwillend zult geleiden.

Ik dank U bij voorbaat voor Uw zorgvuldige bemiddeling in deze.

Met de meeste hoogachting,

Mw. Josephine Diana Koks-Bordes

Willem Alexanderhof 10

5141 DK WAALWIJK

email; fifiekoks@gmail.com

mobiel: 0627224887

thuis: 0416345005

Aan
Zijne Majesteit de Koning

p/a De directeur van het

Kabinet van de Koning

Postbus 30412

2500 GK DEN HAAG

* TER INFORMATIE TEN BEHOEVE AAN ZIJNE MAJESTEIT de KONING.

Een brief gericht aan Hare Majesteit de Koningin Maxima met het onderstaande verzoek.

WAALWIJK, 24 MEI 2026

Aan Hare Majesteit de Koningin

Noordeinde 68

Postbus 30412

2500 GK DEN HAAG

Majesteit, 

Met diep respect richt ondergetekende, mevrouw Josephine Koks-Bordes, wonende te Waalwijk, zich tot U met het verzoek aandacht te schenken aan de volgende kernvraag.

“Uw kijk op de verhouding tussen kind en moeder, en moeder en kind, bij ernstige verwaarlozing.”

1. Kern van mijn brief

Ik schrijf U als ondertekenaar van de petitie over het Traktaat van Wassenaar 1966. Vanuit ACTW-66 heeft de heer Ferry Schwab zich jarenlang ingezet om hiervoor aandacht te vragen bij het kabinet.

De petitie is op 15 maart 2022 aangeboden, samen met documentatie en een persoonlijk verhaal dat ik als bijlage opnieuw toevoeg.

Bij die aanbieding is het rapport, voorzien van 15.000 handtekeningen, in ontvangst genomen en toegelicht.

Kort daarna bood premier Rutte excuses aan naar aanleiding van het rapport over geweld tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog.

Daarbij werd ook uitgesproken dat excuses gelden voor iedereen in ons land die door dit geweld is geraakt. Toch is voor velen binnen de Nederlands-Indische gemeenschap de erkenning nog altijd niet volledig.

Ondanks deze stappen is er op de inhoud van onze oproep nauwelijks een betekenisvolle reactie gekomen.

Dat wekt de indruk dat deze oproep, samen met vele andere, terzijde is geschoven. Juist daarom blijft mijn vraag onverminderd actueel.

2. De centrale vraag

Hoe lang kan een verzoek om erkenning en rechtvaardigheid genegeerd blijven?

3. Persoonlijke en familiegeschiedenis

Achter deze vraag schuilen geen cijfers, maar levens. Mijn ouders zijn inmiddels overleden, evenals mijn oudste broer. Mijn broers en zussen dragen nog dagelijks de gevolgen van het verleden met zich mee. Ook ik behoor tot een generatie die te lang heeft gezwegen.

Ons is geleerd te zwijgen. Onze ouders, getekend door de Japanse interneringskampen, droegen hun pijn in stilte. Wij, hun kinderen, werden de stille dragers van wat nooit werd uitgesproken.

Maar zwijgen heeft geen recht gebracht en geen erkenning opgeleverd.

Mijn vader verliet Nederlands-Indië als een waardig man, maar kwam berooid aan in Nederland. Alles moest worden achtergelaten. In het zogenoemde veilige thuisland werden wij opgevangen in contractpensions, vaak achter hekken, niet als gelijken maar als buitenstaanders.

En toch waren wij Nederlanders. Mijn vader was Nederlander, geboren op Curaçao uit Nederlandse ouders. Zelfs de overtocht moest echter worden terugbetaald. Dankbaarheid werd verwacht, terwijl het verlies nooit werkelijk werd erkend.

4. Waarom ik mij tot U richt

Ik richt mij tot U omdat ik hoop op morele aandacht, menselijk begrip en ruimte voor erkenning. Mijn benadering is niet partijpolitiek, maar menselijk en gewetensvol.

De aanleiding voor deze brief is mijn overtuiging dat oprechte aandacht en erkenning verschil kunnen maken, juist wanneer onrecht lang heeft voortgeduurd.

5. De vergelijking die ik wil voorleggen

Wanneer in Nederland een kind ernstig wordt verwaarloosd, wordt terecht gekeken naar ingrijpen, herstel, verantwoordelijkheid en aantoonbare verandering. Mijn vraag is wat er moet gebeuren wanneer een hele gemeenschap zich al generaties lang niet gehoord, niet gezien en niet rechtgedaan voelt.

Eerdere publieke erkenningen door de Koning en het kabinet hebben laten zien hoe krachtig erkenning kan zijn, zelfs na vele jaren. Juist daarom raakt het des te meer dat de Nederlands-Indische gemeenschap die volledigheid nog steeds mist.

6. Mijn verzoek

Daarom vraag ik U met eerbied om deze noodkreet te willen horen: niet alleen namens mijzelf, maar ook namens mijn broers, zussen en de 15.000 ondertekenaars die om rechtvaardigheid vragen in relatie tot het Traktaat van Wassenaar 1966.

In mijn persoonlijke verhaal, opgenomen als bijlage, licht ik de vergelijking en de achterliggende pijn verder toe.

Ik stuur deze brief tevens ter informatie aan de Koning, de Prinses van Oranje en de zittende ministers, in de hoop dat deze kwestie niet langer wordt uitgesteld maar de aandacht krijgt die zij verdient.

7. Eerdere correspondentie en inhoudelijke grondslag

Sinds 2015 zijn meerdere brieven verstuurd aan betrokken bewindspersonen, waaronder de toenmalige ministers Zijlstra en Koenders. Deze correspondentie en de officiële aanbieding van het rapport zijn als bijlage toegevoegd.

De kern van mijn inhoudelijke punt is als volgt:

• De Indonesische regering heeft aan Nederland een bedrag van 689 miljoen gulden betaald.
• Volgens de evaluatie van het rapport van Buitenlandse Zaken blijkt de kwalificatie ‘lumpsum’ niet juist te zijn.
• Deze kwestie raakt Nederlandse staatsburgers die tijdens de repatriëring tussen 1947 en 1962 noodgedwongen huis, have en goed in Indonesië moesten achterlaten.

Na de aanbieding van het rapport zijn aanvullende brieven en e-mails gestuurd aan leden van kabinet en Tweede Kamer.

Bij verzending per aangetekende post en per e-mail worden de betrokken geadresseerden steeds expliciet vermeld.

8. Mede-geadresseerden

1. Zijne Majesteit de Koning en Hare Koninklijke Hoogheid de Prinses van Oranje.
2. De minister-president.
3. De minister van Buitenlandse Zaken.
4. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Daarnaast wordt deze brief onder de aandacht gebracht van de overige leden van de huidige Tweede Kamer.

Hoe lang mag een stille roep om erkenning ongehoord blijven, voordat er werkelijk wordt geluisterd?

Ik hoop van harte dat deze brief mag bijdragen aan aandacht, erkenning en rechtvaardigheid.

...